Rozmy�lania w Blogu - ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski

2012-05-17 Lotniskowy namiot w Balicach

17-05-2012

Korespondencja z Krakowa.�

Pasa�erowie korzystaj�cy z krakowskiego portu lotniczego w Balicach im. Jana Paw�a II przecieraj� oczy ze zdumienia: krajowy terminal zosta� w�a�nie powi�kszony o sporych rozmiar�w… klimatyzowany namiot ze sztucznego tworzywa, w kt�rym odbywa si� cz�� odpraw.

�� Zdaniem prezesa portu, Jana Pamu�y, jest to jedyna mo�liwo�� znacznego zwi�kszenia powierzchni hali odlot�w krajowych, poniewa� liczba os�b wybieraj�cych si� do wielu polskich miast (m.in. Warszawy, Poznania, Gda�ska, Szczecina) wzros�a od kwietnia ubieg�ego roku o 80 procent i a� strach pomy�le�, co b�dzie si� dzia�o podczas Euro 2012.

�� Ale i bez nadzwyczajnej imprezy sportowej krakowskie lotnisko p�ka w szwach, zw�aszcza w godzinach rannych i wieczornych. By� mo�e jest to wynik intensywnej reklamy, w kt�rej s�usznie podkre�la si�, �e stan naszych dr�g oraz sieci kolejowej nie pozwalaj� na zbyt szybkie poruszanie si� po kraju, szczeg�lnie je�li kto� wybiera si� na drugi koniec Polski. Nie bez znaczenia s� te� stosunkowo niskie ceny: 99 z�otych za lot do ka�dego z rodzimych port�w lotniczych robi wra�enie.

�� W dodatku ju� wkr�tce na trasach do Gda�ska i Poznania zaczn� lata� 156-osobowe Airbusy A319 linii OLT Express, co mo�e oznacza� dalszy wzrost liczby pasa�er�w nawet o kilkaset procent w por�wnaniu do zesz�ego roku. Wszyscy krajowi przewo�nicy chwal� si� bowiem, �e bilety sprzedaj� bez najmniejszych problem�w.

�� Na lotnisku w Balicach odprawiono w 2011 roku ponad trzy miliony os�b, co sytuuje je pod tym wzgl�dem na drugim miejscu w Polsce po Ok�ciu. Mimo systematycznej rozbudowy nie ma wi�c - tymczasowo - innego wyj�cia ni� postawienie namiotu. Powinien on sta� si� jednak wyrzutem sumienia dla w�adz miasta i wojew�dztwa, kt�re wci�� nie mog� zrozumie�, �e w dzisiejszych czasach ruch lotniczy zyskuje na znaczeniu dos�ownie z miesi�ca na miesi�c i ich obowi�zkiem jest zabezpieczy� �rodki finansowe na rozw�j portu lotniczego im. Jana Paw�a II. Dobrym przyk�adem mo�e by� nie tylko Ok�cie, ale tak�e niezbyt odleg�y Rzesz�w, gdzie lotnisko w Jasionce posiada imponuj�cej d�ugo�ci pas startowy i wspania�y terminal na miar� XXI wieku.

�� Postawienie namiotu w Balicach nale�y wi�c traktowa� z jednej strony jako akt desperacji zarz�du portu lotniczego, z drugiej za� jako rozpaczliwe wo�anie o pomoc.

�� Jerzy Bukowski

�

2012-05-17 Zmar�a Czes�awa Krzysztofowicz z Gliwic

17-05-2012

W wieku 93 lata odesz�a do Pana �p. Czes�awa Krzysztofowicz, rodem ze Lwowa. By�a babci� Anny Olsza�skiej, prezes Zwi�zku Ormian im. abp J�zefa Teodorowicza w Gliwicach.

Msza �w. pogrzebowa w obrz�dku ormia�skim zostanie odprawiona w pi�tek 18 maja 2012 r. o g. 10.00 w ko�ciele �w. Tr�jcy przy ul. Miko�owskiej 2 w Gliwicach. Po nabo�e�stwie odprowadzenie cia�a Zmar�ej na cmentarz komunalny.

Wieczne odpoczywanie racz jej da�, Panie ...

2012-05-17 Apel w sprawie 70 rocznicy ludob�jstwa na Kresach

17-05-2012

List otwarty Porozumienia Pokole� Kresowych.�

DO POS��W BIE��CEJ KADENCJI SEJMU RP.

�W podj�tej uchwale z dnia 15 lipca 2009 r., Sejm przyj�� dyspozycj�:�

"Tragedia Polak�w na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej winna by� przywr�cona pami�ci historycznej wsp�czesnych pokole�. Jest to zadanie dla wszystkich w�adz publicznych w imi� lepszej przysz�o�ci i �porozumienia narod�w naszej cz�ci Europy, w tym szczeg�lnie Polak�w i Ukrai�c�w".

W duchu tej ustawy zwracamy si� do wszystkich pos��w niezale�nie od przynale�no�ci partyjnej o ustanowienie przez Sejm „Dnia Pami�ci M�cze�stwa Kresowian”. Proponujemy jednozdaniowy ale jak wiele znacz�cy tekst uchwa�y:

"Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, oddaj�c ho�d ofiarom zbrodni o znamionach ludob�jstwa pope�nionych przez Ukrai�sk� Powsta�cz� Armi� na ludno�ci polskiej Kres�w Wschodnich, ustanawia dzie� 11 lipca Dniem Pami�ci M�cze�stwa Kresowian".�

Projekt uchwa�y powinien by� zg�oszony niezw�ocznie, poniewa� zbli�amy si� do 70 rocznicy tych tragicznych wydarze�. Nie dociekaj�c przyczyn zaniechania stosownych krok�w� w minionych latach, najwy�szy czas na ustanowienie tego �wi�ta i tym samym uhonorowanie Gehenny Kresowych Polak�w. Ofiary zbrodni wo�y�sko-ma�opolskiej, w kt�rej ludob�jcze akcje poch�on�y na ca�ym obszarze ich dokonywania 130 tys. �miertelnych ofiar, tysi�ce sierot, tysi�ce ludzi okaleczonych fizycznie i psychicznie oraz tysi�ce zmar�ych od ran i w wyniku nieludzkich warunk�w, by�y skutkiem akcji ludob�jczej prowadzonej przez zbrojne oddzia�y nacjonalist�w ukrai�skich.

Przykro o tym m�wi� ale najwy�sze w�adze Ukrainy podnios�y do rangi �wi�ta pa�stwowego obchody 65 rocznicy „Akcji Wis�a”, wydarzenia kt�re w �aden spos�b nie mo�na por�wna� z tragedi� Polak�w na Kresach. W lesie nieopodal ukrai�skiej wsi Sok� w powiecie lubomelskim, w ostatnich dniach czerwca ub.r. dosz�o do odkrycia masowych grob�w mieszka�c�w wsi Ostr�wki i Wola Ostrowiecka zamordowanych przez nacjonalist�w ukrai�skich 30 sierpnia 1943 roku. W tej jednej z najkrwawszych zbrodni OUN-UPA na Wo�yniu jednego dnia zosta�o zabitych prawie 1100 bezbronnych Polak�w, w wi�kszo�ci kobiet i dzieci. Najnowsze poszukiwania prowadzone przez Rad� Ochrony Pami�ci Walk i M�cze�stwa na wniosek rodzin pomordowanych doprowadzi�y do zlokalizowania do��w, w kt�rych - wed�ug relacji �wiadk�w - Ukrai�cy zakopali zw�oki ponad 300 kobiet i dzieci.

„Wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazuj�, �e jest to powa�ny prze�om. Jest szansa, �e przesz�o dwukrotnie zwi�kszy si� liczba zidentyfikowanych szcz�tk�w” - powiedzia� Andrzej Kunert, sekretarz generalny ROPWiM. Po kilkudziesi�ciu latach nale�ytego miejsca w narodowej pami�ci s�usznie doczeka�y si� ofiary katy�skie. Niestety, ofiary zbrodni OUN-UPA s� dla niepodleg�ego pa�stwa polskiego nieistotne. Zg�oszony przez PSL projekt chwa�y o ustanowieniu 11 lipca Dniem Pami�ci M�cze�stwa Kresowian, w ubieg�ym roku spad� z porz�dku obrad Sejmu. Rodzinom kresowym i nie tylko, nasuwaj� si� pytania:

- Z kim solidaryzuje si� polski Sejm - z ofiarami czy z katami?. �

- Co z sumieniami przedstawicieli polskiego Narodu i gdzie si� podzia�a zwyk�a ludzka przyzwoito�� nie wspominaj�c ju� o dumie narodowej z naszej polskiej historii?.

Uchwa�a �ta jest potrzebna nie tylko nam Polakom ale i Ukrainie, bo jak mawia przys�owie: "Kto panuje nad przesz�o�ci�, rz�dzi przysz�o�ci�...".

Pod tym listem podpisuj� si� nie tylko Kresowianie. Podpisuj� si� te� Polacy nie zwi�zani z Kresami ale szanuj�cy nasz� polsk� histori� i jej rozdzia� o martyrologii narodu.

Lista podpis�w ( nieustaj�ca) – zapraszamy do wsparcia tej inicjatywy poprzez z�o�enie w�asnego podpisu i ewentualnego komentarza.

List znajduje si� na : http://wolyn.org/index.php/list-otwarty-do-poslow-rp.html

�

2012-05-16 Grand Prix dla filmu Cicho� i Kotuli o Edycie Stein

16-05-2012

Korespondencja KAI.�

Grand Prix otrzyma� film „Edyta Stein patronk� Europy”, natomiast nagroda w kategorii radiowej trafi�a do dziennikarza KAI Rafa�a ��cznego za przygotowany dla sekcji polskiej Radia Watyka�skiego cykl audycji po�wi�conych �w. Maksymilianowi Kolbe „Maksymalna �wi�to��”.

�W Niepokalanowie wr�czono nagrody XXVII Mi�dzynarodowego Katolickiego Festiwalu Film�w i Multimedi�w „Niepokalan�w 2012”. Na trwaj�cy od 9 maja festiwal - jedyn� tego typu imprez� na �wiecie - nades�ano w sumie 108. film�w a� z 14. kraj�w �wiata. W�r�d nich by�y produkcje fabularne, dokumentalne, edukacyjne, jak i amatorskie.

Uroczysta gala wr�czenia nagr�d i wyr�nie� odby�a si� 12 maja na terenie franciszka�skiego klasztoru w Niepokalanowie. Grand Prix XXVII Mi�dzynarodowego Katolickiego Festiwalu Film�w i Multimedi�w „Niepokalan�w 2012” przypad�o tym razem autorkom filmu „Edyta Stein patronk� Europy” Bogus�awie Stanowskiej-Cicho� i Katarzynie Kotuli. Jak podkre�lono w uzasadnieniu obraz ten w wyj�tkowo trafny spos�b ukazuje histori� �ycia duchowego, odkrywanie prawdy i Boga w filozofii; historii, kt�ra doprowadzi�a do konwersji na katolicyzm.

Odbieraj�c nagrod� Bogus�awa Stanowska-Cicho� podkre�li�a, �e Edyta Stein jest �wi�t� na wsp�czesne czasy, bo by�a osob� poszukuj�c�. „Warto j� pokaza� jako osob� poszukuj�c� prawdy, kt�ra pokaza�a nam jak odkrywa� siebie, jak odkrywa� mi�o��. Edyta Stein powinna by� wskaz�wk� dla nas wszystkich” - stwierdzi�a autorka. Jury festiwalu, kt�remu przewodniczy� Pawe� Woldan - re�yser filmowy, telewizyjny i scenarzysta - wyr�ni�o r�wnie� kilka innych obraz�w. W kategorii „filmy fabularne” druga nagroda przypad�a bowiem produkcji „Vacant”, Wojciecha Kossowskiego, „za pe�ne humanizmu ukazanie dramatu bezdomno�ci”.

Nagrod� za film dokumentalny otrzyma�a Dagmara Drzazga za „przedstawienie postawy kap�ana katolickiego, patrioty, kt�ry za s�u�b� na rzecz ubogiego cz�owieka, prze�ladowanego przez hitlerowc�w zap�aci� ofiar� swego �ycia” w filmie „Bez jednego drzewa las lasem zostanie”. Obraz „Dajcie nam ksi�dza” Anny Dudy wyr�niono w kategorii „filmy edukacyjne”, za� za film amatorski zatytu�owany „Czym jest radio Niepokalan�w” Marcina �liwi�skiego. Zwyci�zc� w kategorii „programy telewizyjne” zosta� cykl program�w na temat obrony �ycia cz�owieka Joanny Adamik i ksi�dza Andrzeja Baczy�skiego, kt�rego producentem jest Polskie Stowarzyszenia Obro�c�w �ycia Cz�owieka oraz TVP S.A. Krak�w.

Opr�cz produkcji filmowych, na niepokalanowskim festiwalu nagradzane s� r�wnie� programy radiowe. Tym razem nades�ano ich 19. G��wn� nagrod� otrzyma� Rafa� ��czny, dziennikarz Katolickiej Agencji Informacyjnej za cykl audycji „Maksymalna �wi�to��” po�wi�conych o. Maksymilianowi Kolbe, a przygotowanych dla sekcji polskiej Radia Watyka�skiego. W uzasadnieniu podkre�lono, �e nagrania ukazuj� wiele nieznanych biograficznych w�tk�w z �ycia ojca Maksymiliana, w narracji wielu os�b, opowiedzianych niezwykle ciekawie. „Dzi�ki temu, ca�y obraz zosta� przedstawiony w spos�b dynamiczny, barwny. Jednocze�nie bardzo sugestywnie ukazuje cz�sto, dramatyczne drogi do �wi�to�ci. Drogi, kt�re wyznaczy� mu B�g, wybieraj�c sobie, w�t�ego na zdrowiu m�odzie�ca, jako „narz�dzia” w swojej ekonomii zbawienia – g�osi uzasadnienie werdyktu jury.

Podczas odbywaj�cej si� w Niepokalanowie gali wr�czono r�wnie� nagrody specjalne. W�oski film „Il Convento di Dachau”, otrzyma� nagrod� kard. Kazimierza Nycza, za „przedstawienie modlitewnego, ekumenicznego zaanga�owanie si�str karmelitanek na rzecz przebaczenia i pokoju na terenie hitlerowskiego obozu Dachau”. Natomiast nagroda kard. J�zefa Glempa pow�drowa�a do Macieja Bodasi�skigo i Lecha Dokowicza za obraz „Ja jestem”. Wyr�niono go za „za przedstawienie Triduum Paschalnego w r�nych obrz�dkach chrze�cija�skich”. Oficjalne zamkni�cie XXVII Mi�dzynarodowego Katolickiego Festiwalu Film�w i Multimedi�w „Niepokalan�w 2012” nast�pi w niedziel� 13 maja, podczas Mszy �w. w niepokalanowskiej bazylice.

2012-05-16 Mocne s�owa ks. prof. Hellera

16-05-2012

Korespondencja z Krakowa.�

Niezwykle ostrej krytyce podda� polskie szkolnictwo, a zw�aszcza wy�sze uczelnie jeden z najbardziej znanych naukowc�w �wiata ksi�dz profesor Micha� Heller (laureat presti�owej mi�dzynarodowej nagrody Templetona za przerzucanie most�w mi�dzy nauk� i religi�), odbieraj�c doktorat honoris causa na Uniwersytecie Jagiello�skim.

- System kszta�cenia w Polsce jest z�y, a wy�sze uczelnie obni�aj� poziom - powiedzia� w trakcie uroczystego posiedzenia Senatu UJ ks. prof. Heller.

Nowy doktor h.c. najstarszej polskiej uczelni totalnie skrytykowa� poziom nauczania na wszystkich jego poziomach, a zw�aszcza na uniwersytetach.

- System licencjat�w ma upowszechni� wy�sze wykszta�cenie, w istocie nie wy�sze tylko p�wy�sze i upowszechni� czyli zr�wna� tj. czyli obni�y� poziom. Dobrze, �e b�dzie powszechniej, bo ka�dy b�dzie zna� alfabet i cztery dzia�ania, ale ja oczekuj� od swojego studenta czego� wi�cej, �eby napisa� poprawnie sw�j tekst i od czasu do czasu przeczyta� ksi��k� - m�wi� odbieraj�c zaszczytny tytu� (wszystkie cytaty za Polsk� Agencj� Prasow�), wzywaj�c do powrotu elitarnego kszta�cenia na uczelniach wy�szych.

Rektor UJ, profesor Karol Musio� stara� si� broni� obecnego systemu kszta�cenia, m�wi�c:

- Pewnie jest tak, �e w �redniowieczu nauczanie by�o niezwykle elitarne, ale teraz mamy do czynienia z edukacj� masow�, a to poci�ga za sob� inne mechanizmy zarz�dzania; staramy si� to wszystko jednak zmieni�.

Warto�� uniwersyteckich dyplom�w najlepiej weryfikuje bezwzgl�dny rynek pracy. W Polsce co dziesi�ty bezrobotny to absolwent wy�szej uczelni.

„Wiosn� pad� niechlubny rekord. Mamy ju� �wier� miliona m�odych ludzi z� dyplomem, kt�rzy nie mog� znale�� jakiejkolwiek pracy” - czytamy w depeszy PAP.

Ostatnio w polskich mediach sporo dyskutuje si� na temat konieczno�ci dokonania zasadniczych zmian w sposobie kszta�cenia na wy�szych uczelniach. G�os ks. prof. Micha�a Hellera zabrzmia� w niej wyj�tkowo dono�nie, poniewa� jest on uczonym �wiatowej s�awy. Oby zosta� wys�uchany i dobrze zrozumiany.

Jerzy Bukowski

2012-05-16 Bojkot po ukrai�sku

16-05-2012

Zamieszczam tekst o ciekawej inicjatywie.

Bojkot towar�w z Galicji

By� mo�e bojkot Euro 2012 zainspirowa� obywateli Ukrainy ze wschodnich region�w do takich pomys��w. Politycy europejscy reaguj� na kilka siniak�w na ciele Tymoszenko, ale pomijaj� oboj�tni wobec heroizacji zbrodniarzy....

"Je�li pami�tasz i jeste� dumny z osi�gni�� swoich dziad�w i pradziad�w, kt�rzy odnie�li zwyci�stwo w walce z faszyzmem, we� udzia� w akcji "Ja nie karmi� nazist�w!" "Bojkot towar�w z Galicji!"

W tym celu wystarczy po prostu zrezygnowa� z zakupu produkt�w, wytworzonych w miastach, gdzie odbywaj� si� faszystowskie zebrania, depcze si� czerwone sztandary zwyci�stwa, bije si� weteran�w i antyfaszyst�w, stawia si� pomniki Banderze, Szuchewyczowi, i niszczy memoria�y �o�nierzy radzieckich, gdzie ulice nazywa si� na cze�� batalionu "Nachtigall" i innych nazist�w, gdzie czci si� esesman�w z SS "Galizien".

Uwa�nie przeczytaj etykietk�, je�li na niej w miejscu na adres producenta b�dzie wyst�powa� Lw�w, obw�d lwowski - znajd� zamiennik dla tego towaru, lub zrezygnuj z zakupu.

Dlatego, �e w przeciwnym wypadku cz�� wydanych przez Ciebie pieni�dzy p�jdzie na dop�aty do emerytur banderowcom, na stawianie nowych pomnik�w Banderze i Szuchewyczowi, na marsze z pochodniami ku czci faszystowskich kolaborant�w....

Nie b�d� oboj�tny ! O swoje pogl�dy mo�na walczy� na r�ne sposoby!

Czarna lista towar�w z Galicji: woda mineralna "Morszy�ska", mleczne produkty "Halicja", wyroby "Switocz", mi�sna produkcja "Lwowski kombinat mi�sny - fabryka kie�bas", kawa "Ha�ka"....

Opr�cz bojkotu towar�w pojawi�a si� propozycja bojkotowania meczy pi�karskich "EURO-2012", kt�re b�d� rozgrywane we Lwowie.

2012-05-16 Prof. Himka z Kanady krytycznie o UPA

16-05-2012

Tekst ukrai�skiego profesora z Kanady ukazuje, �e bardzo wielu Ukrai�c�w jest przeciwko gloryfikacji zbrodniarzy spod znaku Stepana Bandery i Romana Szuchewycza.�

http://www.kresy.pl/publicystyka,opinie?zobacz%2Fczy-mozna-bronic-dziedzictwa-oun-upa

2012-05-16 Reporta� i wywiad o nowej ksi��ce w TVP 2

16-05-2012

Zobacz program, kt�ry 21 bm. zosta� wyemitowany w TVP 2. Obok rozmowy na temat ksi��ki "Chodzi mi tylko o prawd�" s� w nim tak�e migawki z wizyty si�str Radwa�skich w Radwanowicach.

http://www.tvp.pl/publicystyka/magazyny-reporterskie/reporter-polski/wideo/14052012-1840/7151925

2012-05-15 �onaci diakoni stali nie s� zobowi�zani do wstrzemi�liwo�ci seksualnej

15-05-2012

Korespondencja KAI.�

�onaci diakoni stali nie s� zobowi�zani do zachowywania doskona�ej i wieczystej wstrzemi�liwo�ci seksualnej, dop�ki trwa ich ma��e�stwo. Tak� odpowied� otrzyma� z Watykanu przewodnicz�cy episkopatu USA kard. Timothy M. Dolan, w zwi�zku z zapytaniami skierowanymi w tej sprawie do Stolicy Apostolskiej.

W�tpliwo�ci zwi�zane by�y z interpretacj� kanonu 277 KPK � 1, m�wi�cego o tym, �e duchowni s� obowi�zani do zachowania ze wzgl�du na Kr�lestwo niebieskie doskona�ej i wieczystej wstrzemi�liwo�ci, cho� zgodnie z kanonem 1042 1º nie s� zobowi�zani do celibatu. Dyskusja na temat ich sytuacji prawnej obj�a czasopisma naukowe, ale tak�e i tzw. blogosfer�. W zwi�zku z licznymi zapytaniami episkopat USA zwr�ci� si� z pro�b� o wyja�nienia do Papieskiej Rady ds. Interpretacji Tekst�w Prawnych.

W odpowiedzi z Watykanu nadesz�o pismo podpisane przez przewodnicz�cego tej dykasterii kard. Francesco Coccopalmerio oraz sekretarza bp. Juana Ignacio Arriet�. Po konsultacji z Kongregacj� Nauki Wiary stwierdzono, �e �onaci diakoni stali nie s� zobowi�zani do zachowywania doskona�ej i wieczystej wstrzemi�liwo�ci seksualnej, dop�ki trwa ich ma��e�stwo. Na ca�ym �wiecie jest oko�o 38 tys. diakon�w sta�ych. Zdecydowana wi�kszo�� z nich to m�czy�ni �onaci.

st (KAI/patheos.com) / Waszyngton

2012-05-15 Pi�sudski nie dokona� aktu apostazji, lecz konwersji

15-05-2012

Wobec ba�amutnych wypowiedzi Ruchu Palikota przeczytaj wyja�nienie.�

Marsza�ek J�zef Pi�sudski – wbrew temu, co twierdzi pose� Andrzej Rozenek - nigdy w �yciu nie dokona� aktu apostazji. Pi�sudski w 1899 r. nie porzuci� wiary chrze�cija�skiej, lecz zmieni� wyznanie z rzymskokatolickiego na lutera�skie.

Pose� Rozenek z Ruchu Palikota zorganizowa� 14 maja konferencj� prasow� pod pomnikiem Pi�sudskiego w Warszawie, og�aszaj�c, �e sam dokona aktu apostazji. Rober Leszczy�ski, rzecznik Ruchu Palikota, t�umaczy�, �e konferencja zosta�a zorganizowana przed pomnikiem marsza�ka Pi�sudskiego, poniewa� jest on patronem polskich apostat�w. Leszczy�ski powiedzia�, �e 24 maja 1899 roku Pi�sudski "skutecznie dokona� aktu apostazji", z mi�o�ci.

J�zef Pi�sudski zmieni� wyznanie i dokona� konwersji do Ko�cio�a ewangelicko-augsburskiego, aby m�c wzi�� lub z Mari� Koplewsk�, primo voto Juszkiewiczow�. A skoro �lub katolicki nie by� mo�liwy dlatego, �e by�a ona m�atk�, Pi�sudski o�eni� si� z Mari� 15 lipca 1899 w lutera�skim ko�ciele w Paproci Du�ej. Maria z domu Koplewska nazywana by�a przez dzia�aczy PPS „Pi�kn� Dam� lub Pi�kn� Pani�”. O wzgl�dy Marii ubiega� si� tak�e zakochany w niej Roman Dmowski. Wed�ug endeckiego polityka, J�drzeja Giertycha, Dmowski mia� z ni� romans. Jednak rywalizacj� o Mari� wygra� Pi�sudski, co mog�o doprowadzi� do utrzymuj�cej si� do ko�ca �ycia wrogo�ci pomi�dzy rywalami. Z pierwszego ma��e�stwa, zako�czonego rozwodem, Maria mia�a c�rk� Wand� (1889–1908). Maria Pi�sudska zosta�a pochowana na cmentarzu Na Rossie w Wilnie. Po latach J�zef Pi�sudski powr�ci� do Ko�cio�a katolickiego.

mp / Warszawa